Bộ gõ đa ngôn ngữ với SCIM

Posted On: Tue, 2006-09-05 02:58 by nguyenduytho

Người dùng Linux tiếng Việt hẳn đã quen với các bộ gõ XvnkbX-Unikey. Tuy nhiên thỉnh thoảng bạn cũng muốn gõ một số ký tự đặc biệt hay bằng một ngôn ngữ khác mà bạn đang học hay làm việc như tiếng Hoa, Nhật, Hàn hay Thái, Lào, Kh’mer…
Có một bộ gõ cho phép bạn vừa gõ tiếng Việt vừa gõ được trên 30 ngôn ngữ khác nhau, đó là SCIM (Smart Common Input Method)

Trong khuôn khổ bài viết này, chúng ta hãy cùng xem cách cài đặt SCIM như thế nào để gõ được tiếng Việt và một vài thứ tiếng khác như tiếng Nhật và một số ký tự Latinh đặc biệt như: ű, ĥ, ĝ, ũ, ¿, ß, °, ç, æ, œ, ø, »,«… Bài viết này cũng được gõ bằng SCIM trong Firefox với Debian sarge.

Môi trường để minh họa là sử dụng Debian Linux testing (etch), và có thể sử dụng hướng dẫn này với Ubuntu Dapper 6.06.

1. Cài đặt các gói phần mềm.

Với quyền root

#apt-get install scim scim-m17n scim-modules-socket scim-gtk2-immodule m17n-db

2. Cấu hình biến môi trường

#nano /etc/environment

thêm vào các dòng sau

export XMODIFIERS="@im=SCIM"
export GTK_IM_MODULE="scim"
export XIM_PROGRAM="scim -d"
export QT_IM_MODULE="scim"

3. Gõ tiếng Việt với SCIM
Trong X-window, mở một trình soạn thảo, ví dụ như gedit

dùng tổ hợp phím “Ctrl+Space”, một thanh nhỏ có chữ SCIM sẽ hiện ra, nhấp chuột trái
vào thanh đó để chọn ngôn ngữ, tiếng việt sẽ có trong
“Vietnamese”/M17N-vi-telex/M17N-vi-viqr/M17N-vi-vni.
Chọn kiểu gõ ưa thích của bạn và gõ vào trình soạn thảo.
Lưu ý: các bộ gõ cho tiếng Việt trong SCIM-M17N bắt buộc phải bỏ dấu ngay, chứ không thể
bỏ dấu vào cuối từ được như xvnkb,x-unikey.
Ví dụ: Tooi gox tieesng Vieejt => Tôi gõ tiếng Việt (Telex)

Trong Debian testing/stable có một bug nhỏ khi gõ telex, bạn không thể dùng Backspace để xóa.
Để khắc phục tình trạng đó, hãy tìm các dòng sau trong /usr/share/m17n/vi-telex.mim

(backspace
((BackSpace) (undo)))

và sửa thành

; (backspace
; ((BackSpace) (undo))
)

4. Gõ các chữ cái Latinh đặc biệt
Chọn “Other”/M17N-t-latn-post
Các tổ hợp phím sau sẽ được dùng

| Ký hiệu | Hậu tố | Ví dụ
|------------+---------+----------
| acute | ' | a' -> á
| grave | ` | a` -> à
| circumflex | ^ | a^ -> â
| diaeresis | " | a" -> ä
| tilde | ~ | a~ -> ã
| cedilla | , | c, -> ç
| ogonek | , | a, -> ą
| breve | ~ | g~ -> ğ
| caron | ~ | c~ -> č
| dbl. acute | : | o: -> ő
| ring | . | u. -> ů
| dot | . | z. -> ż
| stroke | / | l/ -> ł
| others | /, etc. | d/ -> ð t/ -> þ a/ -> å o/ -> ø
| | | ae/ -> æ ij -> ij oe/ -> œ s/ -> ß
| | | ?/ -> ¿ !/ -> ¡ // -> °
| | | « >> -> » o_ -> º a_ -> ª

Lặp lại hậu tố để thay đổi sang tổ hợp ký hiệu khác:
Vd: A~ -> Ã, A~~ -> Ă, A~~~ -> A~

5. Gõ tiếng Nhật

Cài thêm gói

# apt-get install anthy

Khởi động lại X-window.

Chọn kiểu gõ trong Japanese/M17N-ja-anthy.
こんにちわ
ベトナム

6. Kết luận

SCIM và M17N-lib thật sự hữu dụng với những người tìm kiếm một bộ gõ đa ngôn ngữ cho công việc, những người ham thích học ngoại ngữ cũng tìm thấy ở đây phương tiện giúp bạn sử dụng được ngoại ngữ trên máy tính.
Ngoài ra, SCIM và M17N-lib là các dự án mã nguồn mở nên trong tương lai chắc chắn sẽ còn nhiều cải tiến và trở nên tốt hơn.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s